Romani Studies

Teneke mahalles in the late Ottoman capital: A socio-spatial ground for the co-inhabitation of Roma immigrants and the local poor

Romani Studies (2018), 28, (2), 157–194.

Abstract

The term teneke mahalle, literally “tin can neighbourhood,” has been widely used since the Russo-Turkish War of 1877–1878 to describe a specific kind of urban fabrication, possibly poor and physically dilapidated, but also the sole, cheapest, and undoubtedly creative solution for the urgent housing needs of the poorest segments of the urban population. Even though these neighbourhoods were initially built at least partly by Muslim refugees, the Roma Mohadjirs,1 teneke mahalles also welcomed other poor members of society seeking informal, easily accessible, and safe housing in late Ottoman Istanbul. This study discusses the role of the Roma in the formation of teneke mahalles, and the socio-historical dynamics that directed the non-Roma poor to co-inhabitation with Roma in these teneke mahalles, and outlines their socio-economic and cultural profile from various respects on the basis of the two oldest examples of this socio-spatial and perceptual phenomenon in Istanbul.

Access Token
£25.00
READ THIS ARTICLE
If you have private access to this content, please log in with your username and password here

Akgündüz, Ahmet. 1990. Osmanlı Kanunnameleri ve Hukuki Tahlilleri. Vol. 5. İstanbul: Fey Vakfı. Osmanlı Kanunnameleri ve Hukuki Tahlilleri 5 Google Scholar

Ayverdi, Semiha. 1973. İbrâhim Efendi Konağı. İstanbul: Baha Matbaası. İbrâhim Efendi Konağı Google Scholar

Bilir, Kim. 1895. Gemini and lesser lights. Victory B. C: The Province Publishing Company. Gemini and lesser lights Google Scholar

Cahen, Claude. 1991. Djizya. In: Lewis, Bernard, Pellat, Charles, and Schacht, Joseph, eds. The encyclopaedia of Islam, Vol II. Leiden: Brill. Djizya II Google Scholar

Çelik, Faika. 2004. Gypsies in the orbit of Islam: The Ottoman experience (1450−1600). Montreal: McGill University. Gypsies in the orbit of Islam: The Ottoman experience (1450−1600) Google Scholar

Çelik, Zeynep. 1993. The remaking of Istanbul: Portrait of an Ottoman city. California: California University Press. The remaking of Istanbul: Portrait of an Ottoman city Google Scholar

Davison, Roderic. 1986. Midhat Paşa and Ottoman foreign relations. The Journal of Ottoman Studies 5: 161−73. Midhat Paşa and Ottoman foreign relations The Journal of Ottoman Studies 5 161 73 Google Scholar

Devellioğlu, Ferit. 2013. Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat. Ankara: Aydın Kitapevi. Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat Google Scholar

Dinç, Güven. 2017. Tanzimat Dönemi Cizye Defterlerine Göre Antalya Gayrimüslimleri. Mediterranean Journal of Humanities VII 2: 159−81. Tanzimat Dönemi Cizye Defterlerine Göre Antalya Gayrimüslimleri Mediterranean Journal of Humanities 2 159 81 Google Scholar

Dingeç, Emine. 2009. XVI. Yüzyılda Osmanlı Ordusunda Çingeneler. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 20: 33−46. Yüzyılda Osmanlı Ordusunda Çingeneler SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 33 46 Google Scholar

Efendi, Huseyin Raci. 1975. Tarihce-i Vak’a-i Zağra. İstanbul: Kervan Kitapcılık. Tarihce-i Vak’a-i Zağra Google Scholar

Esatlı, Mustafa Ragıp. 2010. Saray ve Konakların Dilinden Bir Devrin Tarihi. İstanbul: Bengi. Saray ve Konakların Dilinden Bir Devrin Tarihi Google Scholar

Esendal, Memduh Şevket. 2015. Miras. Ankara: Bilgi Yayınevi. Miras Google Scholar

Ginio, Eyal. 2004. Neither Muslim nor Zimmis: The Gypsies (Roma) in the Ottoman state. Romani Studies 14 (2): 117−44. Neither Muslim nor Zimmis: The Gypsies (Roma) in the Ottoman state Romani Studies 14 117 44 Google Scholar

Herbert, Frederick William. 1906. By-paths in the Balkans. London: Chapman & Hall. By-paths in the Balkans Google Scholar

İpek, Nedim. 1999. Rumeli’den Anadolu’ya Türk Göçleri. Ankara: Türk Tarih Kurumu. Rumeli’den Anadolu’ya Türk Göçleri Google Scholar

Karal, Enver Ziya. 1997. Osmanlı İmparatorluğu’nda İlk Nüfus Sayımı. Ankara: TC Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü. Osmanlı İmparatorluğu’nda İlk Nüfus Sayımı Google Scholar

Karay, Refik Halid. 1994. Sonuncu Kadeh. İstanbul: İnkılap Kitabevi. Sonuncu Kadeh Google Scholar

Karpat, Kemal. 1985. Ottoman population 1830−1914: Demographic and social characteristics. Wisconsin: University of Wisconsin Press. Ottoman population 1830−1914: Demographic and social characteristics Google Scholar

Karpat, Kemal. 2016. Türkiye’de Toplumsal Dönüşüm, Kırsal Göç, Gecekondu ve Kentleşme. İstanbul: Timaş. Türkiye’de Toplumsal Dönüşüm, Kırsal Göç, Gecekondu ve Kentleşme Google Scholar

Keleş, Ruşen. 1972. Türkiye’de Şehirleşme, Konut ve Gecekondu. İstanbul: Gerçek Yayınevi. Türkiye’de Şehirleşme, Konut ve Gecekondu Google Scholar

Kömürciyan, Eremya Çelebi. 1998. XVII. Asırda İstanbul Tarihi. İstanbul: Eren. Asırda İstanbul Tarihi Google Scholar

Kuneralp, Sinan. 1999. Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricali (1839–1922) Prosopografik Rehber. İstanbul: İsis. Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricali (1839–1922) Prosopografik Rehber Google Scholar

Kurtuluş, Hatice. 2000. Ferhatpaşa Çiftliği: İstanbul Metropolitan Alanının Oluşumunda Büyük Özel Mülk Çiftliklerinin Rolü Üzerine. In: Atacan, Fulya, Ercan, Fuat, Kurtuluş, Hatice, and Türkay, Mehmet, eds. Mübeccel Kıray İçin Yazılar. İstanbul: Bağlam. Ferhatpaşa Çiftliği: İstanbul Metropolitan Alanının Oluşumunda Büyük Özel Mülk Çiftliklerinin Rolü Üzerine Google Scholar

Marushiakova, Elena, and Popov, Veselin. 1999. The relations of ethnic and confessional consciousness of Gypsies in Bulgaria. Facta Universitatis 2 (6): 81−99. The relations of ethnic and confessional consciousness of Gypsies in Bulgaria Facta Universitatis 2 81 99 Google Scholar

Marushiakova, Elena, and Popov, Veselin. 2006. Osmanlı İmparatorluğu’nda Çingeneler. İstanbul: Homer. Osmanlı İmparatorluğu’nda Çingeneler Google Scholar

Marushiakova, Elena, and Popov, Veselin. 2012. Roma Muslim in the Balkans. Project education for Roma children in Europe, Council of Europe (4): 1−8. Roma Muslim in the Balkans Project education for Roma children in Europe, Council of Europe 1 8 Google Scholar

Marushiakova, Elena, and Popov, Veselin. 2014. The Gypsies (Dom-Lom-Rom) in Georgia. Proceeding of annual meeting of Gypsy Lore Society and Conference on Romani Studies. Bratislava: Gypsy Lore Society. 1−9. The Gypsies (Dom-Lom-Rom) in Georgia Proceeding of annual meeting of Gypsy Lore Society and Conference on Romani Studies 1 9 Google Scholar

Marushiakova, Elena, and Popov, Veselin. 2016. Gypsies in Central Asia and Caucasus. Berlin: Springer. Gypsies in Central Asia and Caucasus Google Scholar

Matras, Yaron. 2011. Gypsy Arabic. In Etzard, Lutz, and De Jong, Rudolf. Encyclopedia of Arabic language and linguistics. Leiden: Brill. 216–22. Gypsy Arabic Encyclopedia of Arabic language and linguistics 216 22 Google Scholar

Pakalın, Mehmet Zeki. 1971. Osmanlı Tarih Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü. İstanbul: MEB Devlet Kitapları. Osmanlı Tarih Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü Google Scholar

Pamukçiyan, Kevork. 2002. İstanbul Yazıları. İstanbul: Aras. İstanbul Yazıları Google Scholar

Paşa, Mustafa Nuri. 1987. Netayic ül-Vukuat Kurumları ve Örgütleriyle Osmanlı Tarihi. Vols. 3−4. N. Çağatay, ed. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. Netayic ül-Vukuat Kurumları ve Örgütleriyle Osmanlı Tarihi 3−4 Google Scholar

Paspatis, Alexander. 2014. Balıklı Rum Hastanesi Kayıtlarına Göre İstanbul’un Rum Esnafı. İstanbul: Kitap Yayınevi. Balıklı Rum Hastanesi Kayıtlarına Göre İstanbul’un Rum Esnafı Google Scholar

Rao, Aparna. 1987. The concept of peripatetics: An introduction. In: Rao, Aparna, ed. The other nomads: Peripatetic minorities in cross-cultural perspective. Köln: Böhlau. 1−34. The concept of peripatetics: An introduction The other nomads: Peripatetic minorities in cross-cultural perspective 1 34 Google Scholar

Roux, Jean-Paul. 1987. The Tahtaci of Anatolia. In Aparna, Rao, ed. The other nomads: Peripatetic minorities in cross-cultural perspective. Köln: Böhlau. 229−47. The Tahtaci of Anatolia The other nomads: Peripatetic minorities in cross-cultural perspective 229 47 Google Scholar

Selçuk, Hava. 2013. Tuna Boyunda Bir Osmanlı Kenti Vidin-XIX. Yüzyıl. Konya: Çizgi. Tuna Boyunda Bir Osmanlı Kenti Vidin-XIX Google Scholar

Sezen, Tahir. 2006. Osmanlı Yer Adları. Ankara: TC Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü. Osmanlı Yer Adları Google Scholar

Shaw, Standford J. 1978. The Ottoman census system and population, 1831−1914. International Journal of Middle East Studies 9 (3): 325–38. The Ottoman census system and population, 1831−1914 International Journal of Middle East Studies 9 325 38 Google Scholar

Soulis, George C. 1961. The Gypsies in the Byzantine Empire and the Balkans in the late Middle Ages. Dumbarton Oaks Papers 15: 142−65. The Gypsies in the Byzantine Empire and the Balkans in the late Middle Ages Dumbarton Oaks Papers 15 142 65 Google Scholar

Terzi, Arzu. 2000. Hazine-i Hassa Nezareti. Ankara: Türk Tarih Kurumu. Hazine-i Hassa Nezareti Google Scholar

Uçar, Ahmet. 2008. Çingenelere Dair II. Abdülhamid’e 1891 Yılında Sunulmuş Bir Rapor. In: Suver, Hasan, Kara, Başak, and Kara, Aslınur, eds. Bir Çingene Yolculuğu. İstanbul: Fatih Belediyesi. 128−42. Çingenelere Dair II. Abdülhamid’e 1891 Yılında Sunulmuş Bir Rapor Bir Çingene Yolculuğu. İstanbul: Fatih Belediyesi 128 42 Google Scholar

Ulçugür, Saadet Timur. 1974. Yenilenmek. Türk Dili 268: 347−54. Yenilenmek Türk Dili 268 347 54 Google Scholar

Ulusoy, Ömer. 2011. Tanzimat Sonrası Osmanlı Arşiv Belgeleri Temelinde Balkanlarda Çingene / Roman Algısı. Bulgaria and Turkey at the Intercultural Crossroads: Language, History and Literature – I. Plovdiv. 6−144. Tanzimat Sonrası Osmanlı Arşiv Belgeleri Temelinde Balkanlarda Çingene / Roman Algısı Bulgaria and Turkey at the Intercultural Crossroads: Language, History and Literature – I. Plovdiv 6 144 Google Scholar

Ünaydın, Ruşen Eşref. 1960. İstiklâl Yolunda İlâvelerle ve Yeni Harflerle İlk Basılış. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. İstiklâl Yolunda İlâvelerle ve Yeni Harflerle İlk Basılış Google Scholar

Yıldırım, Faruk. 2011. Abdal Gizli Dili İnceleme-Sözlük. Adana: Karahan Kitabevi. Abdal Gizli Dili İnceleme-Sözlük Google Scholar

Yıldırım, İbrahim. 2012. Nişantaşı Suare. İstanbul: Doğan Kitap. Nişantaşı Suare Google Scholar

Yılgür, Egemen. 2013. Nişantaşı Teneke Mahallesi: Mekânsal Dönüşümün Algısal ve Sosyolojik Arka Planı. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8: 31−47. Nişantaşı Teneke Mahallesi: Mekânsal Dönüşümün Algısal ve Sosyolojik Arka Planı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8 31 47 Google Scholar

Yılgür, Egemen. 2015. Son Dönem Osmanlı İstanbul’unda Kent Yoksulluğu. Toplum ve Bilim 134, 119−55. Son Dönem Osmanlı İstanbul’unda Kent Yoksulluğu Toplum ve Bilim 134 119 55 Google Scholar

Yılgür, Egemen. 2016. Roman Tütün İşçileri. İstanbul: Ayrıntı. Roman Tütün İşçileri Google Scholar

Yılgür, Egemen. 2017a. Kumkapı Hisarında Bir Teneke Mahallesi: 19. Yüzyıl İstanbul’unda Erken Modern Kent Yoksulluğu. İdealkent 8 (22): 538−76. Yüzyıl İstanbul’unda Erken Modern Kent Yoksulluğu İdealkent 8 538 76 Google Scholar

Yılgür, Egemen. 2017b. Türkiye’de Peripatetik Gruplar: Jenerik Terimler ve Öz-Etnik Kategorizasyon Biçimleri. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 5 (1): 1−25. Türkiye’de Peripatetik Gruplar: Jenerik Terimler ve Öz-Etnik Kategorizasyon Biçimleri Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 5 1 25 Google Scholar

Zadil, Ekmel. 1949. İstanbul’da Mesken Meseleleri ve Gecekondular. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi 2: 65−87. İstanbul’da Mesken Meseleleri ve Gecekondular Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi 2 65 87 Google Scholar

Zürcher, Eric Jan. 1998. The Ottoman conscription system, 1844–1914. International Review of Social History 43: 437−49. The Ottoman conscription system, 1844–1914 International Review of Social History 43 437 49 Google Scholar

If you have private access to this content, please log in with your username and password here

Details

Author details

YILGÜR, Egemen